اگر ديدى كه مغز از مواد پاك است ، بيمار را به حمام بفرست ، چند ساعتى بعد از خوراك اندك مقدارى از شراب خالص و كهنه و قوى بنوشد . اگر بعد از آن با آب گرم آب‌تنى كند ، يا پارچهء در آب گرم خيس‌شده را بر تن مالد نفع بيند . شيافهايى را كه در اقرابادين ذكرشده ، براى كاهش رمد به كار ببرد . اخيرا اگر ماده خونى است ، بعد از رگ زدن و بادكش ( حجامت ) هرگاه خون برآمد ، اطراف آن را ماساژ ده و به تندى ببند . در ابتداى كار افشره‌هاى ذكرشده استعمال كن ! بعدا افشره را با مغز نان بياميز و نان را در شراب سيكى خيس كن و در آن بفشر ! و اگر شدت زياد بود ، كمى افيون نيز همراه ضماد باشد . اگر ماده صفرايى است ، بعد از رگ زدن داروى صفرا دفع كن را استعمال كن ! با آب پاك و شيرين ( شور نباشد ) آب‌تنى كند . شايد ريختن آب سرد بر سر و چشم مفيد باشد . يا با آب سرد آميخته با كمى سركه صورت را بشويد نافع است . در صفرايى بودن علت ، بايد در اول گيرنده‌ها را به كار ببرى ، ولى نه زياد از حد . شيافهاى گيرندهء حل‌شده در افشره‌ها را استعمال كن ! علاج سرخى چشم : بعد از پاكسازى وسيلهء حقنه و مسهل پوستهء انار كفيده بر اخگر ، سرشته در سيكى يا عسل را ضماد كن و با ابر مردهء گرم ببند تا مدتى بماند . ضماد آرد گاودانه و گندم كه در عسلاب بپزد ، يا با ريشهء سوسن سائيده باشد ، مفيد است . بايد بر دوام چشم را با شير شست و سردى و رطوبت بخشيد . اما سردىدهنده به تنها به كندى اثر بخشند و شفا را به تأخير مىاندازند . اگر علت بر طرف شد و سرخى چشم زايل گشت ، زردهء تخم‌مرغ بريان‌شده را در زعفران و عسل خرد كن و از داروهاى ديگرى هم كه در اقرابادين ذكر شده‌اند استفاده كن ! علاج رمد سرد : علاج رمد كه سببش سردى باشد ، پاكسازى مكرر است ؛ خواه آن پاكسازى وسيلهء داروى تناولى يا حقنه يا غرغره باشد . در مرحلهء اول بازدارنده‌هاى نه بسيار سرد ولى تا اندازه‌اى نرمىبخش مانند : مر و انزروت استعمال كن ! شياف سنبل با آبكىهاى تعديل‌كننده مفيد است . اگر در لايه‌هاى كاسهء چشم آسيبى نباشد ، آب‌پز زعفران با زاج سفيد و عسل در چشم كشد . بايد در مرحلهء اولى و به‌ويژه اگر ماده از راه حجاب خارج آيد ، زاج سفيد را بر پيشانى بمالد ، و اگر با آبى كه زاج سفيد در آن حل‌شده صورت را بشويد بىفايده نيست . در ابتداى بيمارى ترياق و گوگرد و زرنيخ بر پلكها بمالد خوب است . تناول ترياق نيز نافع است . كوبيدهء برگ گرچك ، زاج سفيد و برگ خطمى را در شراب بپزند داروى مجرب است . ما در اقرابادين قرصهايى را نام مىبريم كه براى ماليدن به پلكها مفيدند . آب شنبليله و لعاب بزر كتان